Het belang van gelukkige en gezonde voeten voor wandelaars


Dagelijks zetten we duizenden stappen. Onze voeten spelen daarin een cruciale rol, maar toch wordt er nog vaak te weinig aandacht aan geschonken. Nochtans kunnen onvoldoende getrainde of onverzorgde voeten tot heel wat vervelende kwalen leiden die de wandelpret bederven. Daarom wordt in dit artikel dieper ingegaan op de functie van onze voeten tijdens het stappen. In samenwerking met de beroepsvereniging voor podologen (RPBA) krijg je bovendien enkele handige tips om je voeten ‘gelukkig’ te maken en ook te houden.
Tekst: wandel.be - Foto's: Shutterstock & Johan Suetens fotografie
Eerlijk antwoorden: wanneer was de laatste keer dat je bewust nadacht over je voeten? Dat we heel wat aandacht besteden aan pakweg gezichts- en haarverzorging lijkt doodnormaal, terwijl onze voeten nog al te vaak genegeerd worden. En dat heeft een logische verklaring volgens Tom Van Dijck, beleidsmedewerker bij de Royal Belgian Podiatry Association en professioneel podoloog sinds 2007. “Onze voeten behoren tot de onderste ledematen van ons lichaam, dus schenken we er automatisch minder aandacht aan. We stoppen onze voeten vaak de volledige dag weg in allerlei schoenen en sokken. Op die manier worden ze vaak gewoonweg vergeten of genegeerd, terwijl ze een heel belangrijke en complexe functie vervullen in ons stappatroon.”
Wist je dat een menselijke voet uit maar liefst 26 botstructuren en een 100-tal spieren en ligamenten bestaat? Zo is het hielbeen één groot, stevig botstuk, maar bestaan onze tenen uit verschillende botstukjes met tal van fragiele gewrichten. “Vaak worden onze voeten als één onderdeel van ons lichaam gezien, maar niets is dus minder waar. Het gegeven van allerlei botstukjes, gewrichten en ligamenten die op elkaar inspelen, maakt van de voetafrol een complex gegeven en bij een verkeerde belasting kunnen allerlei letsels ontstaan”, zegt Van Dijck.
“Een gang- of stapcyclus bestaat uit twee fases: een standfase (wanneer de voet contact maakt met de grond) en een zwaaifase (wanneer de voet zich in de lucht bevindt). De functie van onze voet bestaat er onder andere uit om tijdens de contactfase met de grond, simpelweg de schok op te vangen. Maar hoe harder deze schok doorkomt in het lichaam, hoe meer knie- of lage rugklachten zich kunnen ontwikkelen.” Daarnaast functioneren onze voeten ook in samenwerking met het onderbeen en is proprioceptie – het besef wat de positie van je voet is – van belang bij het voortbewegen. “De voet bezit heel wat zenuwuiteinden en bij de voetafrol worden er sensoren in de spieren geactiveerd, die op hun beurt het signaal aan onze hersenen geven dat we effectief in beweging zijn. Een cruciale verbinding, die zorgt voor stabiliteit tijdens het stappen.”
Een verkeerde belasting of beweging in de complexe functie die onze voeten uitvoert, kan tot verschillende klachten leiden. Podoloog Tom Van Dijck lijst de meest voorkomende op. “Heel wat mensen komen langs met klachten aan het onderbeen, vaak te wijten aan overbelasting of onvoldoende spierkracht. Door te veel te vragen van je (voet)spieren kunnen blessures als een scheenbeenvliesontsteking, irritatie aan de achillespees of kuitspier ontstaan. Nog zo’n vaak voorkomende kwaal is hielspoor, een problematiek aan de peesplaat van je voet. Door zwak getrainde voeten en een te zachte huid kunnen ook wrijvingsklachten zoals eelt ontstaan. Verdere belasting leidt tot de likdoorn, doorgaans algemeen beter bekend als het eksteroog.”
Maar ook de juiste voetverzorging is belangrijk. “Verkeerd nagelknipgedrag of overbelasting kan bijvoorbeeld leiden tot het vervelende en vaak pijnlijke fenomeen van de ingegroeide teennagel. Een hallux valgus of scheefstand van de grote teen is dan weer te linken aan erfelijkheid, langdurig dragen van hoge hakken of een platter voettype. Lees alles over hallux valgus in deze blog. Bij een holler voettype bestaat het risico op klauw- of hamertenen. Dat is dan weer een kwestie van stabiliteit of een storing in de eerder aangehaalde proprioceptie.”
Zwakke of instabiele voeten kunnen voor heel wat leed zorgen, maar gelukkig is er ook goed nieuws. Uiteraard zijn niet alle klachten toe te wijzen aan zwakkere voeten, maar volgens Van Dijck kunnen getrainde, sterke voeten al heel wat blessures voorkomen en/of genezen. Meer lezen hierover? Ontdek enkele nuttige tips van de beroepsvereniging voor podologen in deze blog of via onderstaande knop.