Gezondheid
Interview: ontdek de bewezen kracht van bewegen in het boek 'De beweegreden'
Je biologische leeftijd terugdraaien, minder kans op diabetes, hart- en vaatziektes, dementie en meer creativiteit. Nee, het zijn geen beloftes van een of andere nieuwe wonderpil, wel een van de vele effecten van simpelweg voldoende te bewegen. En toch zitten we met z’n allen nog te vaak stil. In het boek De beweegreden ontdek je op een boeiende manier én in mensentaal het wetenschappelijk bewijs waarom voldoende lichaamsbeweging zo positief is voor je gezondheid. De redactie van wandel.be ging in gesprek met Eline Lievens, professor inspanningsfysiologie aan de UGent en een van de auteurs van De beweegreden. Daarnaast geven we ook twee exemplaren van het boek weg. Lees snel verder!
Tekst : wandel.be - Foto's: De beweegreden, Shutterstock.
“Iedereen weet dat bewegen gezond is. Maar waarom juist? Er zijn ontelbare studies die de kracht van bewegen aantonen en als bewegingswetenschapper is het onze taak om deze toegankelijk te maken voor het grote publiek. Wim Derave, promotor bij mijn PhD-onderzoek rond spiervezels, zat al even op dergelijk boekidee te kauwen. Zo ging de bal snel aan het rollen en eerlijk: zelfs wij stonden tijdens het schrijfproces nog vaak versteld van de hoeveelheid aan studies die het belang van bewegen aantoont. Dat maakte het net zo boeiend én motiverend om tot dit boek te komen. Sinds de publicatie van De beweegreden zijn er trouwens alweer tal van studies verschenen die het belang van voldoende lichaamsbeweging alleen maar verder ondersteunen. Het is een snel evoluerend onderzoeksgebied.”
“De industriële revolutie hebben we met z’n allen omarmd, maar stapsgewijs rolden we in een sedentaire samenleving, waarin de drive om te moeten bewegen, wegviel. Miljoenen jaren aan een stuk hebben we als mens niets anders gedaan dan bewegen, het overgrote deel was trouwens wandelen. En plots zaten we stil. Onze fysiologie is als mens afgesteld op voldoende beweging en het is dan ook niet onlogisch dat het effect van onze veranderende levensstijl duidelijk wordt met tal van ‘moderne beschavingsziektes’ zoals diabetes (type 2), obesitas en cardiovasculaire aandoeningen die massaal de kop opsteken.”
“Lichaamsbeweging heeft ongelooflijk veel voordelen. Voldoende bewegen speelt in op heel wat lichaamsmechanismen en een van de meest directe is je suikerhuishouding, waarbij twee parameters – beweging en insuline – van belang zijn. Het spreekt voor zich: wanneer je één element weglaat, verdwijnt de balans. Studies tonen letterlijk aan dat je met voldoende beweging je sterfterisico gemiddeld met 40% kan doen dalen, net omdat bewegen inwerkt op heel wat processen in je hele lichaam. De meeste medicijnen werken vaak heel specifiek in op bloeddruk, suikerhuishouding of gewicht. Het grote voordeel van bewegen: het kan het allemaal."
"Verschillende studies tonen aan dat mensen die minder actief zijn, vaker kanker ontwikkelen. Een belangrijke kanttekening hierbij is wel dat er nog een heleboel andere factoren meespelen. Heb je kanker? Ook dan is het belangrijk om voldoende te bewegen vóór, tijdens en na de kankerbehandeling. Beweging heeft daarnaast ook een groot effect op tal van mentale aandoeningen. Een nieuwe studie toonde zelfs aan dat beweging een even groot effect heeft op depressie als farmacologische en therapeutische behandelingen. Mensen beseffen echt nog te weinig dat in beweging komen, gigantische effecten kan hebben.”
“De algemene aanbeveling van de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) ligt op wekelijks 150 minuten matig tot intensief sporten. Daarnaast heeft iedereen – maar zeker ook 60-plussers – baat bij kracht- en flexibiliteitsoefeningen. Let wel: deze richtlijnen zullen niet voor iedereen dezelfde gezondheidseffecten geven. Een persoon die bijvoorbeeld van 20 minuten per week beweging naar 50 minuten gaat, zal reeds een groot gezondheidseffect merken. Daarom zeggen we ook vaak dat iedere stap extra er eentje in de juiste richting is.”
“Laat die 10.000 stappen vooral een goed streefdoel zijn, want historisch gezien zetten onze voorouders dagelijks ook zo’n 10.000 à 20.000 stappen. Mensen staren zich helaas vaak blind op die 10.000 stappen en geven daarom ook vaker op. Mijn tip: kijk vooral naar wat je extra doet. Van 3.000 naar 5.000 stappen per dag levert je pakweg ook 20% minder sterfterisico op. Dat is ook al gigantisch en dat hou je misschien wel vol.”
“Omdat we steeds meer sedentair worden, is een laagdrempelige sport als wandelen nog belangrijker geworden. Vanuit een fysiologisch perspectief wordt ons lichaam minder sterk en is wandelen ideaal om opnieuw de lichaamsbelastbaarheid op te bouwen. Wandelen is bijvoorbeeld voor mensen met osteoporose ideaal vanwege de impact op de gewrichten. Voor sommigen is wandelen dan weer te weinig intensief en kan bergop of trails wandelen een oplossing zijn. Voor mij verricht hardlopen als middagpauze wonderen, maar wandelen is zeker een krachtig all-inpakket.”
“Kleine aanpassingen die we voor lange tijd kunnen volhouden, hebben de grootste slaagkans. Parkeer je bijvoorbeeld zo ver mogelijk op de parking van je werk of de supermarkt. Het levert je misschien maar 400 stappen extra op, maar op jaarbasis is dat met 146.000 (!) stappen al een stevige meerdaagse wandeltocht. Of plan doorheen je werkdag enkele zogenoemde exercise snacks in, korte maar intense prikkels zoals de trap op lopen. Met drie keer zestig trappen per dag op te lopen, verhoog je je VO₂ max (maximale zuurstofopname) met 5%! Het lijken banale dingen, maar deze verschillende korte inspanningen op een dag maken ook al een wereld van verschil.”
“We presteren beter als we bewegen, dat staat vast. Zo wordt onze prefrontale kwab in de hersenen meer doorbloed tijdens beweging en bevestigen studies dat wandelen een positief effect heeft op onze hippocampus, het geheugencentrum in de hersenen. Wandelen houdt onze hersenen jonger en gezonder, kan leerprestaties acuut verbeteren en zal je langer alert houden. Historisch gezien merken we ook op dat heel wat filosofen en wetenschappers een beweegplan hadden. Helaas wordt nog te vaak – ten onrechte – gedacht dat denken al zittend gebeurt. Sommige vergaderingen kan je bijvoorbeeld perfect al wandelend doen.”
“Zoek vooral iets wat je leuk vindt en lange tijd kan blijven doen. Sporten in sociale kring of leuk gezelschap kan ook helpen om vol te houden. Beweeg frequent, met mate maar ook verantwoord. Want ja, je kan zeker ook te veel bewegen! Heel wat sporters lopen zich tegenwoordig letterlijk te pletter. Daarom deze, niet echt sexy boodschap: bouw stapsgewijs op, want het lichaam te snel en te veel belasten leidt onvermijdelijk tot blessures. En die lijken vaak te bevestigen dat je niet sportief bent, terwijl je eigenlijk gewoon een onrealistisch doel voor ogen hebt.”
Bedankt voor de toelichting, Eline. Nu kunnen we niet anders dan zo snel mogelijk een rondje te gaan wandelen!
In De beweegreden ontdek je op een boeiende manier én in mensentaal tal van wetenschappelijk bewijs waarom voldoende lichaamsbeweging zo positief is voor onze gezondheid. De beweegreden werd geschreven door Eline Lievens en Wim Derave, beiden werkzaam als professor aan de Universiteit Gent. De beweegreden is ook beschikbaar als luisterboek, zo kan je luisteren en wandelen tegelijk! Op de hoogte blijven van nieuwe studies rond bewegen? Volg De beweegreden op Linkedin.
Nog meer redenen om te bewegen? Die ontdek je in het boek, waarvan wandel.be er dankzij Academia Press twee mag wegschenken. Klik snel door op deze link of via onderstaande knop. Kan je niet wachten? Koop dan als lezer van wandel.be het boek De beweegreden met 10% korting en gratis verzendkosten. Bestel je boek via www.lannoo.be/nl/de-beweegreden met kortingscode beweeg10wl.
De code is enkel geldig via de webshop van Lannoo tot 30/04/2026 en is niet cumuleerbaar met andere promoties en kortingscodes.
Wist je dat voetspieren vaak verzwakken doorheen de winter? In dit artikel leren we je de alarmsignalen herkennen en geven we enkele praktische tips mee om zwakke voeten tijdens de winter te vermijden.
De winter is voor velen misschien niet meteen het ideale wandelseizoen, toch zijn er heel wat redenen om op pad te gaan. Bij wandel.be geven we je enkele tips en suggesties om je winterwandeling nog aangenamer te maken.
Heel wat wandelaars krijgen op een gegeven moment last van voorvoetpijn. De klachten kunnen de wandelpret serieus bederven, maar gelukkig kan je er ook zelf veel aan doen.
Wist je dat voetspieren vaak verzwakken doorheen de winter? In dit artikel leren we je de alarmsignalen herkennen en geven we enkele praktische tips mee om zwakke voeten tijdens de winter te vermijden.
De winter is voor velen misschien niet meteen het ideale wandelseizoen, toch zijn er heel wat redenen om op pad te gaan. Bij wandel.be geven we je enkele tips en suggesties om je winterwandeling nog aangenamer te maken.
Heel wat wandelaars krijgen op een gegeven moment last van voorvoetpijn. De klachten kunnen de wandelpret serieus bederven, maar gelukkig kan je er ook zelf veel aan doen.
