Wandelen in stilte: ontdek 7 stiltegebieden en rustige plekken in Vlaanderen
Een van de fijnste dingen aan wandelen? Even ontsnappen aan de dagelijkse hectiek en genieten van de rust. Vlaanderen telt 11 officieel erkende stiltegebieden, waar natuurlijke geluiden de hoofdrol spelen en storend omgevingsgeluid zoveel mogelijk wordt beperkt. Je ontdekt er uiteenlopende landschappen, van uitgestrekte bossen en heide tot glooiende heuvels en landelijke wegen. Bij wandel.be selecteerden we zes officiële stiltegebieden én een extra wandeltip waar je de stilte kunt opzoeken en op het ritme van je voetstappen nieuwe energie kunt opdoen.
Tekst: wandel.be - Foto's: Toerisme Oost-Vlaanderen (Emma De Smet), Toerisme Antwerpen, Visit Limburg (Kim Mandiau, G. Van Grinsven), Toerisme Zwalm (Erika Vermeulen), Visit West-Vlaanderen.
Ondanks de vele bebouwde gebieden vind je in Vlaanderen nog heel wat plekjes waar je in alle rust kunt genieten van de natuur. Zo heeft Vlaanderen een aantal stiltegebieden. In deze stukjes ruimte is het, ondanks wat de naam doet vermoeden, echter nooit volledig stil. Het draait er niet om absolute stilte, maar om een aangenaam geheel van geluiden, zonder storend omgevingsgeluid van bijvoorbeeld verkeer of bedrijvigheid. Je hoort er vooral geluiden van de natuur, zoals fluitende vogels en ruisende bladeren, in harmonie met geluiden van bewoners, bezoekers en landbouwactiviteiten.
Dankzij dat rustige karakter zijn stiltegebieden ideale plekken om even te vertragen en volop van je omgeving te genieten. En dat doe je natuurlijk het liefst al wandelend! Hieronder ontdek je zeven mooie wandelgebieden waar je de stilte kunt opzoeken en helemaal tot rust kunt komen.
In Oud-Turnhout vind je Landschap De Liereman, een van de oudste natuurgebieden van België en het eerste officiële stiltegebied in de Kempen. Met zijn bossen, graslanden, heide, stuifduinen en vennen is het een bijzonder gevarieerd natuurgebied. Heel wat dieren vinden er hun thuis, waaronder de wulp, de nachtzwaluw en de rugstreeppad. Ook grote grazers maken deel uit van het landschap.
De rust en natuur van De Liereman ontdek je tijdens de 10 kilometer lange Stille wandeling. Deze route voert je langs vlonderpaden en kijkhutten, waar je de omgeving in alle rust kunt bewonderen. De wandeling is in elk seizoen een aanrader, al zijn stevige wandelschoenen of laarzen geen overbodige luxe. Ook met kinderen kun je hier op ontdekkingstocht: op het Stoeberpad beleven ze de natuur op een speelse manier.
In het westen van Limburg, in Tessenderlo-Ham, vind je Gerhagen, een uitgestrekt natuurgebied dat bekendstaat als de groene long van de streek. Samen met de Merodebossen vormt het een van de grootste bosgebieden van Vlaanderen. Gerhagen heeft bovendien een bijzondere primeur: het was het eerste gebied in Vlaanderen dat het label 'Erkend Stiltegebied' kreeg.
Vanuit de Onthaalpoort Gerhagen ontdek je een uiteenlopend landschap van bossen, heide, vennen en weilanden, met een rijke fauna en flora. Het gebied maakt deel uit van het wandelnetwerk De Merode en leent zich perfect voor een rustgevende wandeling. Een aanrader is het 6 kilometer lange Stiltepad, dat start aan de Onthaalpoort. Onderweg kun je even halt houden op de Mijmerbank en volop genieten van de natuurlijke geluiden om je heen.
Op een boogscheut van het centrum van Geraardsbergen bevindt zich het stiltegebied Dender-Mark. Het natuurgebied tussen de twee rivieren Dender en Mark is zo’n 28 km² groot en maakt indruk door, je raadt het al, zijn rust en stilte. Het stiltegebied bevindt zich zowel in de provincie Oost-Vlaanderen als Vlaams-Brabant, maar officieel werd het Oost-Vlaamse gedeelte in 2018 erkend als het tiende stiltegebied in Vlaanderen. Rust bij de vleet vind je op de Tussen Dender en Mark Stiltewandelroute, een route van ongeveer 12 kilometer die voor ruim de helft over onverharde paden loopt.
In het Antwerpse Gestel (Berlaar) kunnen rustzoekers terecht in het officieel erkende stiltegebied in en rondom het gehucht. Het piepkleine dorpje werd in 1965 deel van de gemeente Berlaar en staat vooral bekend om het charmante kerkje. Tot het stiltegebied behoort het dorpje zelf, maar evengoed de dijken langs de Grote Nete. Het is een fijne plek om even aan de drukte te ontsnappen. Ga dus zelf eens op pad in het pittoreske Gestel, langs de Grote Nete en bewonder het kasteel ‘Hof van Rameyen’ vlakbij. In de buurt kun je bovendien wandelen op het bijna 10 kilometer lange Gestelpad.
Nog zo’n parel van een stiltegebied ligt in Voeren. Pal op de grens tussen België en Nederland vind je onder meer het natuurgebied Altenbroek, dat deel uitmaakt van het ruimere stiltegebied tussen Mheer, Noorbeek en ’s-Gravenvoeren. Het natuurgebied Altenbroek dankt zijn naam aan het gelijknamige kasteeldomein midden in het gebied. Hier mag je je verwachten aan glooiende heuvels, holle wegen, kabbelende beekjes en prachtige boomgaarden. De gevarieerde omgeving herbergt heel wat dieren, waaronder reeën, dassen, vossen en everzwijnen. Ook het vliegend hert, een van de grootste kevers van Europa, komt hier voor. Een stukje van het gebied verken je tijdens de 20 km lange Bergwandeling. Of plan zelf je wandeling met de wandelknooppunten planner.
Het meest recent erkende stiltegebied van Vlaanderen bevindt zich in Rozebeke, een deelgemeente van het Oost-Vlaamse Zwalm. In het gebied van om en bij de 230 hectare lijkt de bewoonde wereld even heel ver weg. In de schilderachtige Zwalmstreek lijkt de tijd stil te staan en laat dat nu net dé troef zijn van een stiltegebied. Hier kun je de omgeving nog ervaren zoals dat honderden jaren geleden het geval was.
Verken Rozebeke eens met een van de vele prachtige wandeltochten in de omgeving van Zwalm of met deze specifieke route van Toerisme Zwalm. Tijdens dit ommetje van ongeveer 6 kilometer ontdek je de trage wegen in het erkende stiltegebied. Bezienswaardigheden onderweg zijn onder meer de pittoreske Onze-Lieve-Vrouw-Bezoekingkerk, de Pastorij van Rozebeke en de restanten van de 18de-eeuwse koutermolen.
In West-Vlaanderen is er geen officieel erkend stiltegebied, maar niet getreurd. In het glooiende Heuvelland kun je namelijk wandelen langs het Stiltepad. De wandeling van ongeveer 13 kilometer doorkruist maar liefst vijf natuurgebieden, afgewisseld met mooie vergezichten langs de Franse grens. Enkele hangmatten, ligzetels en zitbanken onderweg geven je de tijd om even uit te rusten en te genieten van de omgeving. Neem zeker ook de tijd om de haiku’s van dichter Geert De Kockere in je op te nemen.
Hoogtepunten op de route? Het knuppelpad als toegangspoort tot natuurgebied Broekelzen, het Hellegat, de Sulferberg en de iconische kabelbaan Cordoba. Helaas is deze wandelroute niet geschikt voor rolstoelen of kinderwagens.
Naast de zes hierboven beschreven stiltegebieden zijn er in Vlaanderen nog vijf andere officieel erkende stiltegebieden. In de provincie Antwerpen vind je ook de Schelde-oevers in Bornem, de Kalmthoutse Heide in Kalmthout en Wortel-Kolonie in Hoogstraten. In de provincie Limburg vind je ook Zwarteput op de grens van Bilzen, Lanaken en Zutendaal en de Kempenbroek op de grens van Bocholt, Bree en Kinrooi.
Ook in enkele van de tochten uit de wandel.be-kalender wandel je door of langs stiltegebieden. Ontdek het volledige aanbod en kies je volgende wandeltocht!