Italië
Op verkenning langs de Via delle Valli: valleihoppen in het Italiaanse Trentino
Traditioneel openen bij het begin van de zomer ontelbare berghutten in Europa hun deuren voor wandelaars, natuurliefhebbers en bergbeklimmers. Ook in de Italiaanse provincie Trentino kijken locals en bezoekers reikhalzend uit naar dit moment. Wandel.be redacteur Cédric ging afgelopen zomer op een korte huttentocht in het Natuurpark Adamello-Brenta, vlak vóór de officiële opening van de Via delle Valli. Dit gloednieuwe wandelnetwerk bundelt 50 suggestiewandelingen in evenveel valleien tussen skioord Madonna di Campiglio in het noorden en het Idromeer in het zuiden.
Tekst & foto's: Cédric Wille - wandel.be
Andiamo! De kennismaking met de Via delle Valli start in Caderzone Terme, een charmant dorpje in het hart van het Natuurpark Adamello-Brenta. Het gebied van ruim 620km² – sinds 2008 erkend als UNESCO Global Geopark – heeft twee gezichten: de drukbezochte Brenta-Dolomieten in het oosten en het rustigere Adamello-massief van de Alpen in het westen. Onze verkenning gaat – voorlopig nog even op vier wielen – westwaarts. Al snel wordt de staatsweg ingeruild voor een nauw bergpad vol haarspeldbochten dat alsmaar hoger de bergen in slingert. Het laatste stukje naar de Rifugio Cornisello (2.120m), onze overnachtingsplek voor de komende twee dagen, leggen we te voet af. De ijle lucht en het stukje bergop drukt ons meteen met de neus op de feiten: de Via delle Valli wordt geen walk in the park.
De bergen van Trentino tellen ruim honderd rifugio’s, vaak bescheiden overnachtingsplekken die beschutting bieden aan iedereen die de regio te voet wil verkennen. De Rifugio Cornisello is meteen een uitzondering op die regel: als een van de weinige rifugio’s is ze bereikbaar langs een geasfalteerde weg. Niet toevallig, want de hut diende oorspronkelijk als uitvalsbasis voor arbeiders die in de jaren ’50 aan het nabijgelegen Cornisello-meer een stuwdam zouden aanleggen. De tragische ramp met de Vajontdam in 1963, die aan bijna 2.000 mensen het leven kostte, maakte een abrupt einde aan die plannen. Enkele jaren geleden kocht huidig uitbater Luca Vidi de hut en verbouwde ze tot een smaakvolle verblijfplek met een twintigtal (vooral gedeelde) slaapplekken, een restaurant en een panoramisch terras.
Een heerlijke nachtrust en de frisse berglucht stomen ons klaar voor een verkenning in Val Nambrone, een van de vijftig valleien die deel uitmaakt van het nieuwe wandelnetwerk Via delle Valli. Het project, in de zomer van 2025 officieel gelanceerd, omvat vijftig suggestiewandelingen in evenveel valleien in het westen van de provincie Trentino. Voor wandelliefhebbers wacht één grote ontdekkingstocht langs zowel de drukbezochtste als de meest ongerepte valleien. De vijftig hikes gaan van familievriendelijke wandelingen tot pittige tochten waarbij een berggids aanbevolen wordt. De routes – lusvormig én in lijn – zijn bewegwijzerd en beschikbaar in een handig roadbook én online. Breng je een traject tot een goed eind? Dan wacht aan de finish van de etappe een fysieke of digitale stempel op je Via delle Valli-paspoort.
De Weg der Valleien is het geesteskind van Loredana Bonazza, manager van de lokale dienst voor toerisme. “Wandelen in de bergen, dat is even al je zorgen loslaten. Maar vaak bewandelen mensen vooral de platgelopen paden en laten ze de minder bekende hoekjes links liggen”, vertelt Loredana. “De Via delle Valli is een initiatief om zowel onze locals als bezoekers van de regio de schoonheid en de diversiteit van onze tientallen valleien, met elk z’n unieke identiteit en charme, in de kijker te plaatsen.” Na uitvoerige consultatie werd het project positief onthaald bij de lokale bevolking en kreeg het groen licht. “De Via delle Valli kan niet werken zonder lokale steun, daarom betrekken we onder meer de vele overnachtingsplaatsen, lokale gidsen en de alpenvereniging SAT (Società degli Alpinisti Tridentini) in het geheel.”
Het wordt snel duidelijk dat je je stempels op het Via delle Valli-paspoort niet in de schoot geworpen krijgt. Onze spieren hebben amper de tijd om op te warmen langs het Cornisello-meer, wanneer een rechtse afslag de beklimming richting Lago Vedretta inluidt, het eindpunt van een van de vijftig wandelingen van het wandelnetwerk. Onze gids voor vandaag is Debora Rambaldini, lokale ambassadrice van de Val Nambrone. Ze belooft ons dat de klim het meer dan waard is en terwijl het voor een laaglander als mezelf stevig naar adem happen is, vertelt Debora honderduit over haar liefde voor de bergen en haar wetenschappelijk onderzoek naar gemzen in deze vallei. Het pad wordt op sommige stukken behoorlijk steil, maar Debora had het aan het rechte eind. Na een laatste stukje voorzichtig stappen van de ene rotsblok op de andere lijken we wel aan het einde van de wereld te zijn aangekomen. Het nog halfbevroren Lago Vedretta op 2.612 meter hoogte doet de monden werkelijk openvallen.
We dalen opnieuw af richting rifugio, maar onderweg heeft Debora nog een verrassing in petto. Vanaf het Lago Cornisello trekken we opnieuw een stukje bergop en dat Debora deze vallei op haar duimpje kent, zal snel duidelijk worden. Ze beloofde ons namelijk een bezoekje aan een kolonie bergmarmotten. Eens de alpenweide bereikt, blijven we muisstil staan tot plots… een marmot met z’n typisch geschreeuw alarm slaat en de pluizige knaagdieren vliegensvlug tussen de rotsen verdwijnen. Naast marmotten horen er trouwens nog heel wat andere diersoorten thuis in het Adamello-Brenta Natuurpark.
Eerder op onze route zagen we in de verte een gems uitrusten in een stukje eeuwige sneeuw, spotten we een steenarend op zoek naar een prooi en kregen we te horen dat er in Trentino ook beren leven, maar daarover straks meer. We zijn maar wat blij dat we instemden met een paar extra wandelkilometers. Overweldigd door de natuurpracht van de Val Nambrone, genieten we na met een heerlijk glas Trentodoc-schuimwijn en een hartig avondmaal. Verwacht hier trouwens geen pizza op de menukaart, maar wel stevige bergkost. Denk dan aan verschillende types brooddumplings zoals canederli in brodo of strangolapreti die de energiereserves voor je volgende hike gegarandeerd opnieuw aanvullen.
Die calorieën komen goed van pas, want met een volle rugzak zetten we de volgende ochtend koers naar onze tweede verblijfplaats Rifugio Segantini, waar we zullen overnachten op 2.373 meter boven de zeespiegel. En dat het weer in de bergen nog minder te voorspellen valt dan de winnende lotto-combinatie, ondervinden we nog maar eens aan den lijve. De dichte mist zorgt ervoor dat we amper van het uitzicht kunnen genieten, maar levert tegelijk een prachtig schouwspel op wanneer we na wat klimwerk het Lago Nero (2.220m) bereiken. Het mystieke meer, omhuld door dikke mist, lijkt een scène die eerder thuishoort in The Lord of the Rings.
Dat beaamt ook Nicolo, ranger in het Adamello-Brenta Natuurpark, en onze gids van dienst vandaag. De beer die op het logo van het park prijkt, is trouwens niet toevallig. Het natuurpark werd in 1967 opgericht met als doel de drastisch geslonken populatie bruine beren te redden. En met succes, want naar schatting leven er momenteel opnieuw een honderdtal bruine beren in het park. Schrik hoeven we volgens Nicolo niet te hebben van deze mensenschuwe dieren. Met een gerust, maar flink bonzend hart, bereiken we de bergkam Bocchetta de l’Om en wandelen we zo de Amola-vallei tegemoet, ook opgenomen in de Via delle Valli. In de verte lonkt de Rifugio Segantini al, een meer rustieke berghut en het eindpunt van de hike. In het restaurant van de rifugio heerst een gezellige drukte, want dit is hét vertrekpunt voor klimmers die de tocht ondernemen richting de Presanella, met 3.556 meter de hoogste piek in de regio.
En dat zullen we geweten hebben, want vanaf drie uur ’s nachts heerst er al kabaal in de hut. Tal van fervente bergbeklimmers zijn vroeg uit de veren om de dagtocht richting de Presanella aan te vatten. Ik ben de avonturiers uiteindelijk dankbaar, want ik maak gebruik van het ochtendlijke uur om een onvergetelijke zonsopgang te bekijken. Op een wolkenloze ochtend van de zonnewende maakt het maanlicht op een magische manier plaats voor de eerste zonnestralen van de astronomische zomer. Je haren komen niet alleen recht te staan van de koele berglucht, maar ook van het Brenta-massief dat pal voor ons in het glorieuze ochtendlicht baadt.
Een meer indrukwekkende kennismaking met het Parco Naturale Adamello-Brenta en de Via delle Valli konden we ons niet wensen. Op de terugweg richting bewoonde wereld passeren we de bergboerderij Malga Val d'Amola, waar de regionale Rendena-koeien blinken in hun vel en er de omringende alpenweides vredevol begrazen. Van stress lijkt bij de dieren geen sprake en na twee dagen hiken langs de valleien van de Via delle Valli is het eenvoudig begrijpen waarom. Wandelen op en over de boomgrens, met amper signaal op de smartphone brengt je namelijk helemaal tot rust. Daarom geen ‘Arrividerci’, maar ‘A la prossima, Trentino!’.
De hoogste pieken van Tsjechië bevinden zich in het noorden van het land: het Reuzengebergte. Wandelreporter Merel testte twee unieke wandelroutes uit
Wandelen in een prachtig wijngebied dat opgenomen werd als UNESCO Werelderfgoed? Verken op wandel.be de Cammino delle Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene, kortweg de Prosecco Trail.
Wandelen in een mix van buitenaardse landschappen, grillige weersomstandigheden en onvergetelijke panorama's? Lees het verslag van wandelreporter Heike over de Laugavegur Trail op wandel.be.
De hoogste pieken van Tsjechië bevinden zich in het noorden van het land: het Reuzengebergte. Wandelreporter Merel testte twee unieke wandelroutes uit
Wandelen in een prachtig wijngebied dat opgenomen werd als UNESCO Werelderfgoed? Verken op wandel.be de Cammino delle Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene, kortweg de Prosecco Trail.
Wandelen in een mix van buitenaardse landschappen, grillige weersomstandigheden en onvergetelijke panorama's? Lees het verslag van wandelreporter Heike over de Laugavegur Trail op wandel.be.
