Wandeltips
Veilig wandelen in de bergen: tips van bergexperte Sofie Lenaerts
Heel wat mensen zoeken in de zomermaanden de rust en stilte van de bergen op. En gelijk hebben ze. Helaas keren ook ieder jaar tal van wandelaars niet meer huiswaarts. Zijn de bergen dan zo gevaarlijk? Of zijn er verschillende zaken die we in acht kunnen nemen om de risico’s als wandelaar in de bergen te verkleinen? Bergexperte Sofie Lenaerts haalt in het nieuwste wandel.be magazine enkele tips aan om het als wandelaar veilig te houden in de bergen. Je leest ze hier op wandel.be.
Tekst: wandel.be - Foto Sofie Lenaerts ©Gregory Van Gansen
Vooraleer we je afschrikken om de bergen in te trekken, toch even dit. Wandelen in de bergen is fantastisch en kunnen we alleen maar aanraden. Toch is waakzaamheid en voorzichtigheid aan de orde. Niet alleen op de hoogste pieken, maar ook op een ‘normaal’ wandelpad in pakweg de Alpen, Dolomieten of Pyreneeën. Wandelen in de bergen is niet per se gevaarlijk, maar zonder de juiste voorbereiding en alertheid onderweg het gebergte intrekken, is geen goed idee. “Niet weten wat je doet in de bergen, dat maakt het gevaarlijk”, zegt bergexperte Sofie Lenaerts. Een gewaarschuwd wandelaar is er dus twee waard 😉
Starten doen we met een logisch advies, maar eentje dat vaak over het hoofd wordt gezien. “Wees voorbereid op alle mogelijke weersomstandigheden en neem altijd bescherming mee tegen zowel wind, regen, koude én zon”, tipt Sofie. Want het weer in de bergen, dat is vaak vier seizoenen op één dag. Neem daarom steeds beschermende kledij mee voor onverwachts onweer en plotse koude. Voorzie een kwalitatieve regenjas, regenbroek en fleece- of donsjas tegen de kou, zelfs bij zonnig vertrek. Want het weer in de bergen kan op een mum van tijd zomaar omslaan. Felle zon? Vergeet dan zeker je petje en goede zonnebril niet. Wandelen in de bergen is niet zoals in het overwegend vlakke Vlaanderen. Schat je wandeltijd dus goed in en voorzie steeds voldoende eten en drinken. Ook op je checklist: een lampje, wanneer je niet terug geraakt voor het donker en een fluitje zodat je medewandelaars je eenvoudiger terugvinden bij slecht zicht. Voorzie ook een powerbank voor je gsm, zodat je niet zonder batterij komt te zitten.
Sofie Lenaerts geeft nog meer essentials mee voor in je wandelrugzak. “Een buff is een echte multitool. Het beschermt je keel tegen koude wind, maar werkt ook tegen de brandende zon als je hem nat maakt en op het hoofd legt. Je kan er zelfs een wonde mee afbinden of als tourniquet gebruiken. En neem zeker wandelstokken mee. Misschien heb je ze niet nodig op je wandeling. Maar stel dat je je voet verstuikt, dan zal je blij zijn dat die stokken je extra stabiliteit geven in de afdaling. Als worstcasescenario fabriceer je met een rugzak en wandelstokken zelfs iets om iemand met een breuk mee te slepen.”
Een cruciaal deel van je wandeloutfit in de bergen zijn wandelschoenen. Welk type schoenen kies je nu het best? Dat is volgens Sofie Lenaerts persoonsgebonden. “Kijk waarin jij je comfortabel voelt. Stapte je altijd met hogere wandelschoenen? Dan kunnen je enkels lui zijn. Stap je over naar een lage schoen? Dan heb je misschien wel te weinig stabiliteit. Heb je sterke enkels? Dan kan je zeker en vast voor lage wandelschoenen kiezen, als het terrein dat toelaat uiteraard. Stap je door sneeuw of rivieren? Dat is natuurlijk een ander verhaal.”
Zowel bergop als bergaf stappen vergt de juiste techniek. Volgens Lenaerts gaan wandelaars dan ook nog al te vaak in de fout met hun zwaartepunt. “Bij gevaar hebben mensen de automatische reflex om zich weg te trekken en naar achter te buigen. Of erger nog: op hun poep naar beneden te schuiven. Om veilig af te dalen, leun je iets naar voren zodat je zwaartepunt meer vooraan komt te liggen. Hou goed de druk op de voorkant van je voet en stap niet op je hielen. Maak geen te grote stappen en hou je knieën lichtjes gebogen. Dezelfde techniek gebruik je ook om boven te geraken. Je oefent dit best thuis op een helling in de buurt en wandelt die een paar keer op en af”, geeft Sofie mee.
Een goede voorbereiding is het halve werk. Begin daarom op tijd aan je voorbereiding wanneer je in de bergen gaat wandelen. Een maand voor je bergvakantie in actie schieten, zal onvoldoende blijken. Daarover zegt Sofie Lenaerts het volgende. “Hoe zwaarder je prestatie, hoe groter je basisconditie moet zijn. En die bouw je op met heel simpele, lange en rustige trainingen. Quasi iedereen slaat die over, maar toch zijn ze broodnodig. Steek desnoods 10 kilo extra gewicht in je rugzak, maar ga wel stappen. Je spieren en enkels moeten tijd krijgen om te wennen aan de belasting.” De maanden voor je reis al in eigen land gaan stappen en hoogtemeters opzoeken is essentieel. En daarvoor zijn de tochten uit de wandel.be-kalender uiteraard ideaal.
We hoeven je niet te vertellen dat je niet steeds kan rekenen op gsm-ontvangst in de bergen. Wees er dus steeds zeker van dat je de route kent, ook zonder gsm-ontvangst. “Zelf werk ik steeds met offline kaarten zodat ik niet afhankelijk ben van 4G of 5G”, zegt Sofie Lenaerts. “Ik heb de Maps 3D Pro-app waarmee ik wereldwijd topografische kaarten download. Slaat het weer om, dan heb je steeds zicht op positie, hoogtemeters en alle paden in de buurt. Zo bereken je steeds de snelste route huiswaarts.” Nog zoiets: vertrouw niet blindelings op bewegwijzering onderweg. Bijkomende tip: “Investeer desnoods in een Garmin Inreach. Dat is een kleine sattelietdevice die je kan koppelen aan je gsm, maar werkt ook zonder telefonie of mobiele dekking.”
Het Belgische weer mag dan vaak wispelturig zijn, in de bergen is het weerbericht vaak nog minder te vertrouwen. “In de bergen zit je met daal- en stijgwinden en een andere luchtvochtigheid. Vertrouw daarom enkel op gespecialiseerde voorspellingen voor de bergen. Rond de bergen vormen zich bovendien tegen de middag vaak wolken. Terwijl beneden de zon schijnt, zit jij misschien boven in de kou en mist. Wie dat niet weet, komt in een onveilige situatie terecht.” Daarom gebruikt Sofie Lenaerts vaak de Mountain-Forecast. “Praat daarnaast ook met de lokale bevolking. Zij kennen de gevaarlijke plekken: waar vaak mist hangt of op welk pad er grondverzakkingen zijn geweest.”
Zo, met deze tips kom je al een heel eind. We wensen je dan ook heel wat fijne, ontspannende en vooral veilige wandelkilometers in de bergen toe!
Zonnebeke ontving als Wandelgemeente van het Jaar 2026 uit handen van Wandelsport Vlaanderen vzw een duurzame, houten zitbank. In het Kasteelpark kreeg de bank een bijzondere plek.
In het coverinterview van wandel.be magazine (juni 2026) gaan we in gesprek met bergexpert Sofie Lenaerts. Ze heeft haar hart verloren aan de bergen en geeft praktische tips om veilig de bergen in te trekken.
Vier dagen wandelen, herdenken, ontdekken en verbroederen in de Westhoek: de Vierdaagse van de IJzer 2026 komt eraan
Zonnebeke ontving als Wandelgemeente van het Jaar 2026 uit handen van Wandelsport Vlaanderen vzw een duurzame, houten zitbank. In het Kasteelpark kreeg de bank een bijzondere plek.
In het coverinterview van wandel.be magazine (juni 2026) gaan we in gesprek met bergexpert Sofie Lenaerts. Ze heeft haar hart verloren aan de bergen en geeft praktische tips om veilig de bergen in te trekken.
Vier dagen wandelen, herdenken, ontdekken en verbroederen in de Westhoek: de Vierdaagse van de IJzer 2026 komt eraan
